Yoga
Joga jest jednym z sześciu indyjskich systemów filozoficznych, obok sankhji, njaji, waiśesziki, mimamnsy i wedanty. Scala wszystkie ludzkie wymiary od cielesnego po duchowy, funkcjonując zgodnie z tradycją religijną, na gruncie której powstała, filozoficznymi założeniami, jak również metodami, które podaje w swojej praktyce. Jest to system, którym posługuje się ludzkość od wielu pokoleń i jako sprawdzony w dalszym ciągu zaskakuje i zachwyca swą metodą, owocującą w skutki, o jakich marzy każdy, kto pragnie poznania Prawdy, a co za tym idzie poznania siebie samego.
Joga do dnia dzisiejszego stanowi żywa tradycję, a najstarsze archeologiczne ślady jej istnienia pochodzą z przedwedyjskich czasów, z okresu miejskiej kultury Harrapy i Mohendżo Daro z około 2700 lat p.n.e. W literaturze natomiast pojawiły się pierwsze opisy ascetycznych praktyk jogicznych w Wedach ( 1900–900 lat p.n.e.), słynnych hymnach wiedzy, śpiewów i modlitw, jak również w Upaniszadach ( 800 lat p.n.e.), komentarzach do Wed, które traktowały o samopoznaniu, medytacji i kontroli zmysłów. Oczywiście od samego początku najważniejszym przekazem wiedzy w tej dziedzinie były ustne przekazy nauczyciel-uczeń. Myśl filozoficzna jogi pojawiła się w literaturze eposu tj. w Mahabharacie ( VI-V w.p.n.e. ), w której pojawiła się nieusystematyzowana jeszcze terminologia jogi, jak również w Bhagawadgicie,(VI-V w.p.n.e. ) stanowiącej I pismo jogi, swoistą encyklopedię, w której to można odnaleźć uniwersalność i wspólny cel jogi. Natomiast uporządkowany, uzasadniony system jogi, w pełni zintegrowany w system filozoficzny został przedstawiony w Jogasutrach ( IV-II w.p.n.e ) przez Patandżalego, w których medytacyjne doświadczenie jogiczne stanowi empiryczne źródło teorii jogi, gdzie autor przedstawia całą mapę praktyki jogicznej, doświadczenie jogiczne oraz analizuje ludzką świadomość od pospolitego funkcjonowania po jogiczny.
Słowo „joga” posiada parę znaczeń, tj.: jarzmo, zaprzęganie, (przy)wiązanie, połączenie(się), a odpowiednio do powyższych znaczeń w znaczeniu filozoficznym i w zależności o filozoficznych założeń joga oznacza:
ujarzmienie zjawisk świadomościowych i połączenie się duszy indywidualnej z Bogiem osobowym lub ponadosobowym absolutem.
Istnieje parę głównych ścieżek jogi, a mianowicie :
- Hatha joga – nauka o woli, opanowanie funkcji cielesnych poprzez praktykowanie asan, harmonizacja wszystkich procesów fizjologicznych.
- Karma joga – joga obowiązku, słusznego i bezinteresownego czynu, służenie innym, gorliwe oddanie się pracy bez egoistycznych pobudek.
- Bhakti joga – ścieżka miłości, poświęcenia i oddania wszystkiego Najwyższemu, Bogu, w której szczęście innych jest szczęściem bhakti-jogina.
- Dżniana joga – nauka o inteligencji, mądrość przez poznanie, rozumowanie i wiedzę, demaskowanie niewiedzy, studiowanie ksiąg i pism świętych, wyciszenie własnego „ja”.
- Radża joga – joga królewska – skupia wszystkie ścieżki równomiernie.
Joga zajmuje się fizjologiczno – psychologiczno – duchową sferą. Wyzwala umysł z niewoli ciała i prowadzi w kierunku duszy. Praktyka jogi polega na stopniach zaawansowania, od łączenia ciała z umysłem, przez łączenie umysłu z inteligencją aż po połączenie ciała, umysłu i inteligencji z głębinami duszy. Joga jest w pełni holistycznym systemem. Etyczne wymogi oczyszczają psychiczną sferę człowieka, koordynacja wszystkich części ciała harmonizuje i oczyszcza go, a powściąganie zmysłów i organów postrzegania pozwala opanować poruszenia świadomości.
Yoganga:
- Zakazy – yama
- Nakazy – niyama
- Praca z ciałem – asana
- Praca z oddechem – pranayama
- Wycofanie zmysłów – pratyahara
- Koncentracja – dharana
- Kontemplacja – dhyana
- Skupienie – samadhi
Ośmiostopniowa ścieżka jogi obejmuje wymiar zewnętrzny i wewnętrzny. W wymiarze zewnętrznym człowiek opanowuje zjawiska świadomościowe, pracując nad etyką, ciałem i oddechem. Takie praktyki ascetyczno-mistyczne jak : niekrzywdzenie – ahimsa, prawda – satya, niekradzenie – asteya, wstrzemięźliwość – brahmaczarya, nieposiadanie – aparigraha, oczyszczanie – sauca ,zadowolenie – samtosza, asceza – tapas, medytacja – svadyaya, skupienie na Bogu – iśvarapranidhana stanowią podstawowe yamy i niyamy – nakazy i zakazy moralne. Zasady, które stanowią podstawę, bez której nie można pójść dalej na ścieżce jogi. To etyczne przygotowanie jest niezmiernie ważne dla jej praktykowania. Przynoszą przede wszystkim równowagę emocjonalną i harmonię ze światem. Praca z ciałem, oddechem i zmysłami daje jedność psychofizyczną i wyciszenie umysłu.
